Güneş Günay
Marka tescili; bir marka adı, logo ya da sembolun başka kişiler tarafından izinsiz şekilde kullanılmasını, taklit edilmesini ve marka değerinin düşürülmesini engelleyen bir koruma sağlar. Marka kimliğinin sürekliliği ve sürdürülebilirliği açısından temel bir işlemdir.
Marka Tescili Nedir?
Marka tescili; bir işletmeye, ürün veya hizmetlerine ait olan ismin, logosunun veya ayırt edici her türlü işaretin, devlet nezdinde tescillenerek yasal koruma altına alınması anlamına gelir. Bu süreçte, marka kimliğinizi oluştururken tescil adımlarını da planlamak, markanızın geleceği için kritik bir yatırımdır. Tescil edilen marka ile birlikte, o işarete ait münhasıran kullanma hakkı sadece tescil sahibine tanınır ve üçüncü kişiler tarafından izinsiz kullanılması yasal olarak engellenir. Marka sahibinin özgünlüğünü ve sektördeki benzersiz konumunu resmiyetle destekler. Markanın taklit edilmesi veya haksız kullanım gibi durumlara karşı kapsamlı bir hukuki güvence sağlanır. Böylelikle markaya ait isim, logo, işaret gibi tüm unsurlar özel haklarla çerçevelenmiş olur ve işletme itibarının sürdürülebilirliği güçlendirilir.
Marka Tescili Neden Önemlidir?
Markanın resmi tescili; yaratılan fikri mülkiyetin sahipliğinin tescil edilmesiyle işin temel varlıklarından birini hukuki olarak koruma altına alır. Bir markanın tescilli olması, ürün veya hizmetlerin kopyalanmasını ve izinsiz kullanımını engelleyen en sağlam yasal kalkanlardan birini sunar. Aynı ismi veya benzeri bir işareti kullanmak isteyen kişi ve kuruluşlara karşı resmi itiraz ve yaptırım hakları elde edilir. Marka sahipleri böylece kendi pazarlama gücünü, marka bilinirliğini ve müşteri sadakatini koruma şansına sahip olur. Özellikle kişisel markalaşma yolculuğundaki freelancerlar için tescil, profesyonel imajı güçlendiren önemli bir unsurdur. Yatırımcı veya iş ortaklarıysanız sizin için de daha cazip ve güvenilir bir yapı oluşturur.
Marka Tescil Başvurusu Nasıl Yapılır?
Marka tescil başvurusu dikkatle yürütülmesi gereken bir süreçtir. Başvuru işlemleri resmi kurumların online platformları üzerinden kolaylıkla yapılabilir. Başvuru sırasında dikkat edilmesi gereken şunlardır:
Tescil edilecek markanın detaylıca araştırılması
Resmi başvurunun teknik kurallara uygun hazırlanması
Başvurunun online olarak ilgili kuruma iletilmesi
Gerekli ödeme ve takip işlemlerinin yapılması
Marka Tescili İçin Gerekli Evraklar Nelerdir?
Marka tescili başvurusunun sorunsuz ve hızlı şekilde ilerlemesi için belirlenen belgelerin eksiksiz hazırlanmalıdır. Başvuru sırasında hazır bulundurulması gereken temel belgeler şunlardır:
Başvuru formu
Marka örneği (logo veya kelime)
Faaliyet belgesi veya sicil belgesi
Vekaletname (varsa)
Ödeme dekontu
Başvuruda sunulan evraklar, marka sahibinin kimliğini, markanın niteliğini ve başvurunun yasal niteliğini belgelenir. Eksik veya yanlış belgeler başvurunun reddedilmesine veya sürecin uzamasına sebep olabilir. Evrakların hazırlanmasına başlarken, başvurunun yapılacağı kurumun güncel gereklilikleri dikkatlice incelenmeli ve belgeler başvuru öncesinden tamamlanmalıdır. Belgelerin her birinin orijinal veya noter onaylı kopya olması, kuruma teslim edilirken eksik bilgi içermemesi gerekir. Özellikle marka örneğinin görsel olarak net şekilde sunulması ve başvuru formunda yer alan tüm bilgilerin doğru doldurulması, tescil sürecinde sorun yaşanmamasını sağlar. Eğer tüzel kişiyseniz şirket yetkilisine ait belgelerin de eklenmesi gerekir.
Marka Tescil Sorgulama Nasıl Yapılır?
Marka tescil sorgulama işlemi, marka başvurusu yapılmadan önce aynı isimde bir markanın mevcut olup olmadığını öğrenmek ve sürecin izlenmesi gerekir. Başvuru takibi şu şekilde yapılır:
Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) resmi web sitesi ziyaret edilir.
Marka adı veya başvuru numarası girilerek arama yapılır.
Marka tescil durumu görüntülenir.
Marka Tescil Ücreti Ne Kadardır?
Marka tescil ücreti, başvuru yapılan döneme, markanın hangi ürün veya hizmet sınıfında yer aldığına ve başvuru yapılan kurumun politikalarına bağlı olarak değişiklik gösterir. Ücret tarifeleri her yıl güncellenebildiği için tescil işlemi gerçekleştirilmeden önce mutlaka ilgili kurumun web sitesinden en güncel bilgiye bakılmalıdır. Marka tescil ücretleri, marka başvurusunun hangi sınıfta yapılacağına göre farklılık arz eder; örneğin tek bir sınıf için yapılan başvuru ile birden fazla sınıf için yapılan başvuruda ödenecek toplam ücret değişir. Resmi başvuru harcı dışında ek hizmetler talep edilirse (örneğin marka vekili aracılığıyla başvuru yapılması ya da başvurunun hızlandırılması gibi) ilave ücretler de oluşabilir. Tescil sürecinde başvurunun her aşamasında bazı ödemeler talep edilebilir. Her başvuru için sabit bir başvuru ücreti alınır ve ek sınıflar için ek ücretler söz konusu olabilir. Resmi web sitelerinden güncel tarifeler incelenmelidir.
Hangi Tür Markalar Tescil Edilebilir?
Marka tescili ticari işletmelere hem yasal hem de ticari avantajlar sağlar. Tescil edilebilecek marka türlerinin çeşitliliği oldukça fazladır. Dikkat edilmesi gerekenler şunlardır:
Kelimeler ve harf kombinasyonları
Logolar ve şekiller
Renk kombinasyonları veya ambalaj dizaynı
Sloganlar
Ses, üç boyutlu şekiller ve hareketli işaretler
Markalaşma sürecinde korunmak istenen unsurların neler olduğu doğru analiz edilmelidir. Sadece kelime veya logo değil, görsel, işitsel ya da biçimsel özellikler de marka olarak tescil edilebilir. Tescil edilebilecek unsurlar, bir işletmenin ürünlerini ya da hizmetlerini diğerlerinden ayırabilecek düzeyde olmalıdır. Yasal koruma kapsamına alınabilmesi için seçilen marka türleri ayırt edici karakter taşımalı, rakiplerinden net şekilde ayrışacak özelliklere sahip olmalıdır. Benzersizliğin yanı sıra, marka başvurusunda bulunuyorsanız işaret sizin için ticari hayatta kullanılan ve tanınan bir unsur olmalıdır.
Marka Sınıfları Nelerdir?
Marka sınıfları, marka tescil sürecinin temel taşlarından biridir ve markanın hangi alanlarda koruma altına alınacağını net bir biçimde tanımlar. Tescil edilen bir marka, sadece seçilen sınıflardaki ürün veya hizmetlerle bağlantılı olarak korunur. Marka başvurusu yapanların kendi faaliyet alanlarına uygun marka sınıfını belirlemesi büyük önem taşır. Yanlış veya eksik sınıf seçimi, markanın hukuki olarak korunmasında eksikliklere yol açabilir ve üçüncü kişilerin benzer alanda faaliyet göstermesine engel olunamayabilir. Dünya genelinde geçerliliği olan Nice Sınıflandırma Sistemi kullanılarak, ürünler ve hizmetler toplamda 45 ana başlığa ayrılır. Her bir sınıf, sektörlere ve faaliyet kollarına göre detaylı açıklamalara sahiptir. Yapılan başvurularda, markanın kapsamı kadar gelecek büyüme planları da göz önünde bulundurularak uygun sınıf seçilmelidir. Nice Sınıflandırma Sistemi 45 ana başlıktan oluşur ve her sınıf, farklı bir ürün veya hizmet grubunu kapsar. Hangi sınıfta tescil yapacağınız, işin niteliğine göre belirlenir.
Marka Tescili Yenileme Nasıl Yapılır?
Marka tescili süresi dolduğunda, markanın sağladığı yasal korumanın devam etmesi için mutlaka tescilin süresinde yenilenmesi gerekir. Türkiye’de marka tescil süresi genellikle 10 yıldır. Sürenin sonunda marka sahibi, aynı haklarla korumadan yararlanabilmek için yenileme işlemini gerçekleştirmelidir. Yenileme süreci, hem marka sahibi şahıslar hem de tüzel kişiler açısından gereklidir; çünkü süresi içerisinde yenilenmeyen markalar, yasal korumanın kaybı riskiyle karşılaşabilir.
Marka tescil süresi dolmadan önce veya süre dolduktan sonraki 6 aylık ek süre içerisinde yenileme başvurusu yapılabilir. Yenileme başvurusu dijital platformlar aracılığıyla ya da ilgili kurumun fiziki kanallarından gerçekleştirilebilir. Yenileme işleminin tamamlanabilmesi için yenileme harcının eksiksiz şekilde ödenmesi gerekir. Yenileme için herhangi bir değişiklik gerekmiyorsa, önceki tescil bilgilerinin aynen başvuruya eklenmesi yeterlidir. Marka sahipleri marka tecavüzü ve tescil kaybı gibi olumsuzluklarla karşılaşmamak adına yenileme dönemlerinin takibini aksatmamalıdır. Freelancerlar ise kişisel markalarını korurken düzenli yenileme işlemi yaparak pazardaki varlıklarını sürdürülebilir hale getirebilir.
